OudeMuizenissen
Heedendaagsch Taalgebruyk
HuurMuis

 

Catch-2021

 

Hoewel tout politiek Den Haag een dagtaak heeft aan de voorbereiding op de wederkomst van Rutte, vond diens trouwe discipel Hugo gelegenheid om zijn staf te breken over de hooggespannen verwachtingen inzake ophanden zijnde versoepelingen van de vigerende coronadictatuur. ‘We gaan geen gekke dingen doen’, kondigde de demissionaire beunhaas vastbesloten aan. Wat ik een merkwaardige uitspraak vind voor iemand die al een jaar lang aan één stuk door loopt te klungelen. En die pas ten tweeden male het hele vaccinatieprogramma overhoop heeft gehaald, zodat zelfs het RIVM naar eigen zeggen het overzicht kwijt is.

Het directe gevolg is dat Nederland binnen het Europese vaccinatiepeloton, dat toch al zo’n beetje de hekkensluiter is in het klassement, weer de bezemwagen moet zien voor te blijven. Het indirecte dat we nog altijd achtduizend besmettingen per dag mogen bijboeken. Zal ik het nog één keer herhalen …? Engeland zo’n drieduizend: een verschil van een factor tien per miljoen inwoners. De oversterfte is daar in een paar maanden tijd letterlijk gedecimeerd.

Het kan nóg krasser. In Israël is het dagelijkse aantal besmettingen sinds de jaarwisseling gekelderd van plusminus tienduizend naar pakweg tweehonderd. Als Netanyahu ook de Palestijnen niet vergeet, kan het Beloofde Land binnenkort virusvrij worden verklaard. Lijkt me een mooi openingsgebaar om het vredesoverleg vlot te trekken, maar dit terzijde.

 

Perverse logica

In Israël zijn de horeca en dergelijke dan ook weer volop in bedrijf, terwijl het Verenigd Koninkrijk eveneens aanstalten maakt om de pubs te heropenen. Geen wonder dat de Nederlander met lede ogen over de landsgrenzen kijkt en denkt: dat wil ik óók. Maar diezelfde Nederlander die zich massaal als vrijwilliger voor proefevenementen aanmeldt, en niet kan wachten om als vanouds in groten getale op de voetbaltribune of een terrasje neer te strijken, staat niet met evenveel enthousiasme in de rij om zich te laten prikken. En alle heisa over die zeer zeldzame bijwerkingen is allesbehalve bevorderlijk voor de animo.

In dit verband speelt ook een perverse vorm van psychologische logica mee, zoals de afgelopen dagen in de media breed is uitgemeten. Net als bij loterijen wordt een statistisch verwaarloosbare kans op de ‘hoofdprijs’ mentaal uitvergroot. Waarbij de balans in het ene geval al snel doorslaat in de richting van doen, en in het andere juist van laten.

Ook zogenaamde deskundigen maken zich schuldig aan deze selectieve methode van kansberekening. Zo onderbouwde de voorzitter van de Gezondheidsraad het besluit om het AstraZeneca-vaccin voortaan voor zestigplussers te reserveren, met het argument dat de kans om aan corona te overlijden, voor vrouwen onder de dertig misschien nog wel kleiner is dan die op dodelijke complicaties na inenting. Of deze observatie, áls die al juist is, voldoende reden is om je hele vaccinatiestrategie om te gooien, lijkt me discutabel. Zeker als je de leeftijdsgrens meteen maar van dertig naar zestig optrekt, voor zowel mannen als vrouwen. Veel huisartsen zijn er hoe dan ook niet blij mee.

 

Overreactie

Bovendien gaat deze redenering mank aan een denkfout, te weten de aanname dat de overlijdenskans in de betreffende leeftijdsgroep in beide gevallen homogeen is verdeeld. Ik heb hele ingenieuze verklaringen voor het ‘trombose-effect’ zien voorbijkomen, waaronder de mogelijkheid dat het middel bij de slachtoffers per ongeluk intraveneus was toegediend. Maar vooralsnog lijkt het aannemelijkst dat het vaccin een overreactie van het afweersysteem heeft getriggerd.

Stel dat dit zo ís, hoe zou dat afweersysteem dan bij de betreffende personen - dus niet de populatie als geheel - hebben gereageerd bij een echte besmetting …? Het is goed denkbaar dat de reactie nog veel heftiger was geweest als zij in plaats van het vaccin the real thing hadden gekregen, met voorspelbare afloop. Die kans op infectie is natuurlijk niet één. Maar wel een veelvoud van één op honderdduizend of één miljoen.

Allerlei vergelijkingen zijn de afgelopen periode de revue gepasseerd om de bovengenoemde bedenkingen te ondervangen. Variërend van het risico om te worden getroffen door de bliksem tot dat op trombose tijdens een langeafstandsvlucht. Dit laatste lijkt me toepasselijker, omdat dit een risico betreft dat je eveneens, al dan niet bewust, zelf op de koop toeneemt. Wat echter in zulke vergelijkingen ontbreekt, is het quid pro quo. Aan het dragen van autogordels zijn óók risico’s verbonden. Bijvoorbeeld wanneer je niet op een tegenligger botst, maar in het kanaal rijdt. Die vallen echter over het geheel genomen in het niet afgezet tegen de voordelen, zowel individueel als collectief. De uitkomst van zo’n calculatie zou de doorslag moeten geven. Maar zover zijn we nog niet, in het land dat in alles vijftig jaar achterloopt op de rest.

 

Gemier en gemodder

Het concrete resultaat van het constante gemier en gemodder is dat ik mijn eigen prik voorlopig op mijn buik kan schrijven. En - wat uiteraard veel belangrijker is, want ik heet geen Van Rossem - vele generatiegenoten met mij. Weliswaar komt op korte termijn een alternatief beschikbaar, in de vorm van het Janssen-vaccin. Maar de eerste partij is al grotendeels bij voorbaat verkaveld. En ik zie dat niet snel veranderen als niemand meer AstraZeneca blieft. In Duitsland zitten zestigminners voorlopig eveneens op een droogje. Mag het een wonder heten dat de ic van een groot academisch ziekenhuis in Berlijn momenteel uit z’n voegen barst, waarbij juist deze leeftijdscategorie is oververtegenwoordigd?

Verder ligt nóg een geniepig addertje op de loer. Het vaccin van Janssen is, net als dat van AstraZeneca, een zogenaamd vectorvaccin. Het grote voordeel is - als ik het als leek goed begrijp - dat zulke vaccins beter uit de voeten kunnen met mutaties. Maar ze zetten allemaal op dezelfde manier het immuunsysteem op scherp. Je zou ook dus in grote lijnen dezelfde bijwerkingen mogen verwachten. De eerste vergelijkbare incidenten met het Janssen-vaccin zijn inmiddels al geregistreerd. Wordt het dan binnenkort wéér een herhaling van zetten?

Alle ophef zou nog te begrijpen zijn wanneer sprake was van een ‘tijdbomeffect’: bijwerkingen die pas in een veel later stadium aan het licht komen. Ogenschijnlijk gaat het echter puur om de korte termijn. Daar moet toch iets aan te doen zijn, zou je veronderstellen. Denk aan screening van tevoren, controle achteraf en waar nodig nazorg. En voor de voornaamste risicogroepen wellicht een aangepaste dosering of ander vaccin.

Je zou ook aan de belanghebbenden zelf de afweging kunnen overlaten, in overleg met hun huisarts: nu AstraZeneca, of liever een poosje wachten op iets anders. Zo voorkom je in ieder geval dat het hollen of stilstaan is. Om maar te zwijgen van een ziekenhuiszorg die eventuele trombosegevallen niet kan behappen, omdat men de handen vol heeft aan reguliere coronapatiënten. Maar dit riekt naar beredeneerd maatwerk in plaats van paniekvoetbal. Het RIVM en minister De Jonge zijn er dus niet voor te porren.

 

Onuitroeibaar

Al met al is mij een raadsel hoe De Jonge denkt te bewerkstelligen dat iedereen die gevaccineerd wil worden, begin juli ten minste z’n eerste prik heeft gehad. Een ijshal vol ongebruikte vaccins lijkt me als tussenstand veel plausibeler. Terwijl de avondklok doortikt tot sint-juttemis, en de materiële en immateriële schade zich torenhoog opstapelt. En tenzij het virus uit eigen beweging besluit dat het met die stomme Hollanders klaar is, komen de coronabesmettingen en bijbehorende slachtoffers toch. Zo niet vandaag, dan zeker morgen.

We kunnen die versoepelingen dus wel vergeten, vrees ik. Of de smeulende onvrede moet zó laaiend losbarsten dat de politiek opeens huiverend overstag gaat. Want als ergens geldt dat wordt geluisterd naar wie het hardst brult, is het in Den Haag. Het land van zeevaarders is een land van schipperaars geworden.

Bij de huidige voortgang, of juister gezegd het gebrek daaraan, ligt dan in de nazomer geheid een derde of vierde golf in het verschiet. En kunnen we vervolgens weer vrijwel bij nul beginnen. Zo krijgen we het coronavirus gegarandeerd nooit eronder. Als de twijfelaars, treuzelaars en theetantes aan het roer blijven van deze mislukte parodie op een democratische welvaartsstaat, kunnen lockdown, avondklok en die vervloekte mondkapjes weleens net zo onuitroeibaar blijken als premier Pinokkio.

 

Niets van deze website mag zonder voorafgaande toestemming worden overgenomen of gekopieerd, behoudens het citaatrecht. Bij citaten is bronvermelding verplicht. Vragen? Stuur een mailtje naar: info@oudemuis.nu
Niets van deze website mag zonder voorafgaande toestemming worden overgenomen of gekopieerd, behoudens het citaatrecht. Bij citaten is bronvermelding verplicht. Vragen? Stuur een mailtje naar: info@oudemuis.nu